 |
| Η σφαγή της Χίου του Ντελακρουά |
Ο πίνακας τον οποίο απέσυραν οι γραικύλοι υπάλληλοι των Ιουδαίων από το Βυζαντινό Μουσείο Χίου. Τον απέσυραν επειδή στην σφαγή αυτή, όπως και πολλές άλλες της περιόδου, συμμετείχαν Εβραίοι!
...να θυμάστε Έλληνες!... «σαν κρέας σε σφαγείο»...
Ο γραμματεύς του Κανάρη, Ανδρέας Μάμουκας (1801-1884) ως αυτόπτης μάρτυρας περιγράφει τα αιμοσταγή εγκλήματά των. Γράφει ότι «οι Εβραίοι δεν συνεκινούντο προ των γυμνών κρεμασμένων Ελλήνων, αλλά κατεκομμάτιαζαν τα σώματα αυτών, ως κρέας εις σφαγείον».
Στο κείμενο αυτό, ο Μάμουκας καταγράφει σε πρώτο πρόσωπο τα όσα δραματικά έζησε κατά την Καταστροφή της Χίου το 1822. Περιγράφει με μελανά χρώματα τη συμπεριφορά των οθωμανικών στρατευμάτων αλλά και των άλλων μειονοτήτων του νησιού (Εβραίων, Αρμενίων) που συνέπραξαν με τις αρχές εναντίον των Ελλήνων.
Ταυτόχρονα, ως αντικειμενικός καταγραφέας, ο Μάμουκας διασώζει στο ίδιο έργο και τις αμοιβαίες βιαιότητες. Αναφέρει, για παράδειγμα, πληροφορίες που έλαβε από αιχμάλωτο Εβραίο στρατιώτη, σύμφωνα με τις οποίες οι επαναστατημένοι Χριστιανοί χωρικοί αντεπιτέθηκαν με την ίδια αγριότητα κοντά στη Νέα Μονή, αποτυπώνοντας τον απόλυτο και τυφλό κύκλο αίματος της περιόδου εκείνης.
Αν ενδιαφέρεστε για περαιτέρω έρευνα, η ψηφιακή πρόσβαση σε αυτά τα αρχεία είναι εφικτή μέσω της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΙΚΕΕ), όπου φιλοξενούνται σχετικές ιστορικές και φιλολογικές μελέτες γύρω από τις πηγές της Χιακής Καταστροφής σε pdf εδώ.
Κατά τον ιστορικό Καστάνη που ήταν παρών στη σφαγή της Χίου ο πληθυσμός του νησιού έφθανε τις 180.000 ψυχές. Κατά τον ιστορικό Μαμούκα, ο οποίος ήταν επίσης παρών στη σφαγή, ο πληθυσμός ανερχόταν στις 140.000 με 150.000 ψυχές και κατά τα κιτάπια των Τούρκων ο πληθυσμός ανερχόταν στις 120.000 ψυχές. Εκείνο που είναι γεγονός είναι ότι στο νησί της Χίου έμειναν περί τους 1.000 - 2.000 χιλιάδες άνθρωποι και περί τους 20.000 διέφυγαν... Όλοι οι υπόλοιποι εκτός των αγοριών από 3 - 12 ετών και των γυναικών από 3 - 40 ετών που αιχμαλωτίσθηκαν και πουλήθηκαν από Εβραίους δουλεμπόρους σε παζάρια της Δύσης και της Ανατολής, σφάχθηκαν ανελέητα. Ο τότε Τούρκος τοποτηρητής της Χίου Βαχίτ πασάς, που κατέγραψε τα συμβάντα, αναφέρει ότι «τους μεν ηλικιωμένους επέρασαν (οι μουσουλμάνοι) γενναιότατα εν στόματι μαχαίρας, παρομοίως και τας ηλικιωμένας γραίας, την δε κινητήν περιουσίαν αυτών ελεηλάτησαν… τας δε ωραίας κόρας των και τους τρυφερούς νεανίσκους των ηχμαλώτισαν. Το αίμα έρρευσε ποταμηδόν…». Όταν ο ίδιος απέστειλε στην Κωνσταντινούπολη αναφορά για την ανακατάληψη του νησιού, απέστειλε μαζί και 5 φορτία με κομμένα κεφάλια και 2 φορτία κομμένα αυτιά. Καταμετρώντας τους νεκρούς, αναφέρει κεφάλια ιερέων, προεστών και ανταρτών 1.109, «τελειωθέντες εν στόματι μαχαίρας» 25.000, σκλαβωμένα αγόρια και κορίτσια 5.000.
Έκοβαν τα αυτιά από τα κεφάλια και κατόπιν τα διατηρούσαν σε αλάτι και τα τοποθετούσαν σε βαρέλια και τα έστελναν στον Σουλτάνο ως απόδειξη της υποταγής τους ή ως δελτία της επιτυχίας τους. Ιδιαίτερη τιμή δινόταν αν τα επαναστατικά κεφάλια ανήκαν σε διακεκριμένους αρχιεπισκόπους, άρχοντες ή κληρικούς. Χίλια διακόσια κεφάλια είχαν ήδη καταγραφεί στην ιστορία της αμοιβής που δόθηκε για τον καθένα. Το βιβλίο της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου κάνει λόγο για 33.000 αιχμαλωτισμένες ψυχές και 33.000 σφαγμένους. Εάν όμως συλλογιστούμε τα νούμερα των εναπομεινάντων μαζί με αυτούς που κατόρθωσαν και διέφυγαν, τα νούμερα των σφαγμένων είναι κατά πολύ μεγαλύτερα και αν λάβουμε υπ' όψιν την εκτίμηση των Τούρκων όσον αφορά τον πληθυσμό. Στις 5 Μαΐου και κατόπιν εντολής του σουλτάνου, ο Καρά Αλί διέταξε τον απαγχονισμό και των 49 επιφανών Χιωτών ομήρων, μεταξύ των οποίων ο αρχιεπίσκοπος Πλάτων, οι οποίοι κρατούνταν στην Ακρόπολη της Χώρας του νησιού. Δύο εβδομάδες αργότερα, στην Κωνσταντινούπολη αποκεφαλίστηκαν δημόσια για παραδειγματισμό ακόμη δέκα Χιώτες (τρεις όμηροι από τη Χίο και επτά εντόπιοι).
Το εμπόριο δούλων
Μια όψη της οθωμανικής αγριότητας κατά του πληθυσμού της Χίου ήταν η πώληση - κυρίως γυναικών και παιδιών - ως δούλων. Μεταφέρονταν ως εμπορεύματα σε παζάρια της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης και πωλούνταν σε εξευτελιστικές τιμές. Ο Ολλανδός διπλωμάτης στην Κωνσταντινούπολη Γκάσπαρ Τέστα γράφει προς τον υπουργό του των Εξωτερικών:
«Το πιο σπαρακτικό θέαμα είναι τα σκλαβωμένα γυναικόπαιδα που έφεραν από τη Χίο ... Αγόρια και κορίτσια σέρνονται στους δρόμους δεμένα το ένα με το άλλο και οδηγούνται στα σκλαβοπάζαρα. Κοπέλες κρατούσαν στο χέρι ένα χαρτί με το όνομα των Τούρκων κυρίων τους που έμειναν στη Χίο. Μη μπορώντας να τις συνοδέψουν οι ίδιοι, τις έστειλαν στη διεύθυνση των σπιτιών τους στην Πόλη.» Ο Άγγλος πρόξενος στη Σμύρνη Φράνσις Βέρι γράφει σε αναφορά του προς την Αγγλική Εταιρεία της Ανατολής (Levant Company): «Στο δρόμο των Φράγκων οδηγούνται πάνω-κάτω κοπάδια από παιδιά της Χίου για πούλημα». Στον Courrier Francais της 10ης Ιουλίου 1822 αναφέρεται ότι φανατικοί μουσουλμάνοι αγόραζαν το θύμα τους για 30 γρόσια και το έσφαζαν αμέσως, για να κερδίσουν οι ίδιοι μια θέση στον παράδεισο για την πράξη τους αυτή (λόγω μιας πίστης ότι αν σκότωναν έστω και έναν που ανήκε σε άλλη θρησκεία, τότε αυτομάτως κέρδιζαν τον παράδεισο, δείτε την επόμενη ενότητα). Πολλές γυναίκες αυτοκτόνησαν κατά τη μεταφορά και άλλες πέθαναν από απεργία πείνας για να γλυτώσουν τον εξευτελισμό. Στην Allgemeine Zeitung δημοσιεύεται ότι μικρά παιδιά κάτω των 7 ετών που ήταν ακατάλληλα για το δουλεμπόριο δένονταν και ρίχνονταν στη θάλασσα. Το σκηνικό του δουλεμπορίου περιγράφει και ο ιερέας της αγγλικής πρεσβείας R. Walsh αναφέροντας ότι από την 1η Μαΐου 1822 εκδόθηκαν 41.000 «τεσκερέδες» (έγγραφα ιδιοκτησίας δούλων) και ότι 5.000 πουλήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη. Κατά τη γαλλόφωνη εφημερίδα της Σμύρνης Spectateur Oriental, έως την 10-5-1822 στο τελωνείο της Σμύρνης είχαν καταβληθεί δασμοί για 40.000 σκλάβους.
Τα μικρότερα παιδιά οδηγούνταν κατά ομάδες για εξισλαμισμό. Ο Άγγλος κληρικός Walsh γράφει ότι «μέσα σε μια μέρα έγιναν περισσότεροι προσηλυτισμοί από το Ευαγγέλιο στο Κοράνι απ' όσοι απ' το Κοράνιο στο Ευαγγέλιο σε έναν αιώνα».
Πηγή:
http://nyxtobaths.blogspot.com
Δείτε επίσης: https://www.news247.gr/ellada/aposiretai-o-pinakas-tis-sfagis-tis-xiou/